Wat moet u als eerste regelen na een overlijden?

Wanneer iemand overlijdt, is het heel normaal dat u zich afvraagt: wat regelen na overlijden? Naast het verdriet komen er direct allerlei praktische vragen op u af. Moet u meteen een uitvaartondernemer bellen? Wie waarschuwt de huisarts? Hoeveel tijd heeft u om beslissingen te nemen? Gelukkig hoeft niet alles direct geregeld te worden en staat u er niet alleen voor.

In Nederland geldt dat een uitvaart meestal plaatsvindt binnen zes werkdagen na het overlijden. Dat lijkt misschien kort, maar met goede begeleiding is er voldoende tijd om een persoonlijk afscheid te organiseren dat past bij de overledene én de nabestaanden.

Bij Alting & Res Uitvaarten begeleiden Charlotte en Pauline Res u vanaf het eerste telefoontje. Zij nemen de tijd om uw situatie te bespreken, leggen rustig uit welke stappen volgen en zorgen ervoor dat u geen belangrijke zaken over het hoofd ziet. Zo ontstaat er ruimte om afscheid te nemen, zonder dat u zich direct zorgen hoeft te maken over alle praktische zaken.

Stap 1: Laat een arts het overlijden vaststellen

De allereerste stap na een overlijden is dat een arts officieel het overlijden vaststelt. Pas daarna kunnen de volgende stappen worden gezet.

De situatie verschilt per locatie:

Overlijden thuis

Wanneer iemand thuis overlijdt, neemt u contact op met de huisarts of de huisartsenpost wanneer dit buiten kantooruren gebeurt. De arts stelt het overlijden officieel vast en maakt de benodigde documenten op.

Overlijden in een ziekenhuis of zorginstelling

Overlijdt iemand in een ziekenhuis, verpleeghuis of hospice? Dan wordt de arts automatisch ingeschakeld door de zorginstelling. U hoeft dit meestal niet zelf te regelen.

Na de officiële vaststelling ontvangt u een verklaring van overlijden. Deze is nodig voor de verdere administratieve afhandeling.

Stap 2: Neem contact op met een uitvaartondernemer

Veel mensen denken dat zij eerst allerlei familieleden moeten bellen of direct keuzes moeten maken over de uitvaart. In werkelijkheid is het verstandig om juist eerst een ervaren uitvaartondernemer te bellen.

Een uitvaartbegeleider kan u namelijk direct adviseren over de eerstvolgende stappen, zoals:

• de verzorging van de overledene;
• het vervoer;
• de opbaring;
• het plannen van de eerste afspraak;
• de wettelijke termijnen;
• de administratieve verplichtingen.

U hoeft tijdens dit eerste telefoongesprek nog niet te weten of het een begrafenis of crematie wordt. Ook hoeft u nog geen locatie, muziek of rouwkaarten te kiezen. Dat volgt later tijdens de begeleiding.

Stap 3: Controleer of er uitvaartwensen zijn vastgelegd

Veel mensen leggen tijdens hun leven wensen vast voor hun uitvaart. Dat kan in een wensenboekje, bij een notaris of bij een uitvaartonderneming.

Controleer daarom of de overledene bijvoorbeeld heeft aangegeven:

• begraven of gecremeerd te willen worden;
• een voorkeur voor een uitvaartlocatie te hebben;
• bepaalde muziek of sprekers te wensen;
• een uitvaartverzekering te hebben afgesloten;
• specifieke persoonlijke wensen te hebben.

Zijn er geen wensen bekend? Dan kunt u samen met de familie een afscheid organiseren dat past bij het leven van de overledene.

U hoeft niet alles direct te beslissen

Een veelgemaakte fout is dat nabestaanden denken dat alle keuzes direct gemaakt moeten worden. Dat is gelukkig niet zo. Nadat de eerste noodzakelijke stappen zijn gezet, is er tijd om samen rustig na te denken over de invulling van de uitvaart.

Een goede uitvaartbegeleider helpt u daarbij. Stap voor stap bespreekt u onderwerpen zoals de opbaring, de afscheidsdienst, bloemen, muziek, rouwdrukwerk en de uiteindelijke begrafenis of crematie. Zo ontstaat een afscheid dat recht doet aan het leven van uw dierbare én aansluit bij uw wensen als nabestaanden.

Stap 4: Informeer de naaste familie en andere dierbaren

Nadat een arts het overlijden heeft vastgesteld en u contact heeft opgenomen met een uitvaartondernemer, is het tijd om familie en andere naasten te informeren. Voor veel mensen is dit een emotioneel moment. Neem daarom de tijd en verdeel deze taak indien mogelijk onder meerdere familieleden.

Begin met de mensen die het dichtst bij de overledene stonden, zoals:

• partner;
• kinderen;
• ouders;
• broers en zussen;
• kleinkinderen;
• goede vrienden.

Daarna kunt u andere familieleden, buren, kennissen en eventuele verenigingen of organisaties informeren.

Gebruik een contactlijst

Bij een groot netwerk kan het helpen om een contactlijst te maken. Zo voorkomt u dat iemand per ongeluk wordt vergeten of meerdere keren hetzelfde bericht ontvangt.

Soms kiezen families ervoor om één contactpersoon aan te wijzen die iedereen op de hoogte houdt. Dat geeft meer rust en voorkomt dat nabestaanden steeds opnieuw hetzelfde verhaal moeten vertellen.

Stap 5: Verzamel belangrijke documenten

Tijdens de voorbereiding van de uitvaart zijn enkele documenten nodig. Het is handig om deze alvast bij elkaar te zoeken, al hoeft dit niet allemaal direct op de eerste dag.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een geldig identiteitsbewijs van de overledene;
• het trouwboekje of partnerschapsregistratie;
• eventuele uitvaartpolis;
• verzekeringsgegevens;
• een donorregistratie (indien relevant);
• een wensenboekje of testament met uitvaartwensen.

Wanneer u iets niet direct kunt vinden, is dat meestal geen probleem. Uw uitvaartbegeleider kan aangeven welke documenten op welk moment nodig zijn.

Stap 6: Denk na over de laatste verzorging

De laatste verzorging is voor veel nabestaanden een waardevol onderdeel van het afscheid. Sommige families vinden het prettig om hierbij aanwezig te zijn of zelf mee te helpen, terwijl anderen dit liever volledig overlaten aan de uitvaartverzorger.

Er is geen goede of foute keuze. Het belangrijkste is dat u doet wat voor u goed voelt.

Tijdens de verzorging kan onder andere worden gedacht aan:

• het wassen en verzorgen van de overledene;
• het kiezen van passende kleding;
• persoonlijke sieraden of andere dierbare voorwerpen;
• het verzorgen van haar en make-up wanneer dat gewenst is.

Steeds meer nabestaanden ervaren dat deze laatste zorg helpt bij het verwerken van het overlijden. Het maakt het afscheid tastbaar en geeft vaak een gevoel van rust.

Stap 7: Kies een vorm van opbaren

Na de verzorging wordt besproken waar de overledene wordt opgebaard. Ook hierbij zijn verschillende mogelijkheden.

Thuis opbaren

Veel families kiezen ervoor om thuis afscheid te nemen. Dat biedt rust, privacy en geeft familie en vrienden de gelegenheid om op een eigen moment langs te komen.

Opbaren in een uitvaartcentrum

Een uitvaartcentrum biedt professionele faciliteiten en ruime bezoekmogelijkheden. Ook wanneer thuis opbaren praktisch niet mogelijk is, vormt dit vaak een prettige oplossing.

Opbaren op een andere locatie

Soms wordt gekozen voor een hospice, een rouwcentrum of een bijzondere locatie die past bij de wensen van de overledene.

Uw uitvaartbegeleider bespreekt samen met u welke optie het beste aansluit bij uw situatie.

Stap 8: Bespreek de wensen voor de uitvaart

Pas nadat de eerste praktische zaken zijn geregeld, begint de voorbereiding van de uitvaart zelf.

Samen bespreekt u onder andere:

• begraven of cremeren;
• de datum en het tijdstip;
• de locatie van het afscheid;
• muziek;
• foto’s en video’s;
• bloemen;
• sprekers;
• de rouwkaart;
• de condoleance;
• vervoer;
• de koffietafel of samenzijn na afloop.

Juist deze persoonlijke keuzes maken een afscheid uniek. Er is geen standaard uitvaart; ieder leven verdient een afscheid dat daarbij past.

Een uitvaart hoeft niet perfect te zijn

Veel nabestaanden voelen de druk om alles perfect te regelen. In de praktijk is dat helemaal niet nodig. Een liefdevol afscheid draait niet om perfectie, maar om aandacht, warmte en herinneringen.

De ervaren uitvaartbegeleiders van Alting & Res Uitvaarten nemen de tijd om u hierin te begeleiden. Door samen rustig alle mogelijkheden te bespreken ontstaat een uitvaart die recht doet aan het leven van uw dierbare én ruimte biedt voor uw eigen manier van afscheid nemen.

Wat hoeft u niet direct te regelen na een overlijden?

Veel mensen denken dat zij op de dag van het overlijden ook meteen alle administratieve zaken moeten afhandelen. Dat is gelukkig niet zo. De eerste dagen staan vooral in het teken van afscheid nemen en het voorbereiden van de uitvaart. Veel andere zaken kunnen daarna in alle rust worden geregeld.

Hieronder leest u welke zaken meestal nog even kunnen wachten.

Bankzaken

Na een overlijden worden bankrekeningen uiteindelijk aangepast of geblokkeerd, afhankelijk van de situatie en de rekeningvorm. Hiervoor heeft de bank meestal een overlijdensakte nodig. De meeste banken informeren nabestaanden stap voor stap over de procedure.

Verzekeringen

Controleer welke verzekeringen de overledene had afgesloten. Denk bijvoorbeeld aan:

• uitvaartverzekering;
• zorgverzekering;
• inboedelverzekering;
• aansprakelijkheidsverzekering;
• autoverzekering;
• reisverzekering.

Veel verzekeringen kunnen pas na de uitvaart worden beëindigd of aangepast.

Pensioen en uitkeringen

Wanneer de overledene een pensioen of uitkering ontving, moeten de betreffende instanties worden geïnformeerd. In veel gevallen gebeurt dit automatisch via de Basisregistratie Personen (BRP), maar het is verstandig om dit altijd te controleren.

Abonnementen en lidmaatschappen

Ook abonnementen hoeven meestal niet direct te worden opgezegd. Denk aan:

• tijdschriften;
• streamingdiensten;
• sportverenigingen;
• loterijen;
• goede doelen;
• telefoon- en internetabonnementen.

Maak hiervoor later een overzicht, zodat u niets over het hoofd ziet.

Wie regelt eigenlijk al deze zaken?

Vaak is één familielid het eerste aanspreekpunt. Toch hoeft niet één persoon alles alleen te doen. Door taken te verdelen ontstaat meer rust.

Een mogelijke taakverdeling is:

• één persoon onderhoudt het contact met de uitvaartbegeleider;
• iemand anders informeert familie en vrienden;
• een ander verzamelt documenten;
• weer iemand anders houdt de administratie bij.

Door samen te werken blijft er meer ruimte over om elkaar te steunen.

Veelgemaakte fouten na een overlijden

Tijdens de eerste dagen worden beslissingen genomen onder grote emotionele druk. Daardoor worden soms fouten gemaakt die eenvoudig voorkomen kunnen worden.

Alles in één dag willen regelen

Het is niet nodig om direct alle keuzes te maken. Neem de tijd die beschikbaar is en laat u begeleiden door een ervaren uitvaartverzorger.

Geen hulp vragen

Familie, vrienden en kennissen willen vaak graag iets betekenen. Laat anderen bijvoorbeeld helpen met het informeren van mensen, het regelen van praktische zaken of het verzorgen van koffie en maaltijden.

Uitgaan van aannames

Niet iedereen heeft zijn of haar uitvaartwensen uitgesproken. Vraag daarom niet alleen aan één familielid wat de overledene zou hebben gewild, maar bespreek dit gezamenlijk. Vaak ontstaat zo een completer beeld.

Alleen naar de kosten kijken

De kosten van een uitvaart zijn uiteraard belangrijk, maar het goedkoopste alternatief is niet altijd de beste keuze. Goede begeleiding, persoonlijke aandacht en voldoende tijd kunnen juist veel rust geven tijdens een emotionele periode.

Wat doet een uitvaartbegeleider precies?

Veel mensen denken dat een uitvaartondernemer alleen de uitvaart organiseert. In werkelijkheid is de rol veel breder.

Een ervaren uitvaartbegeleider:

• begeleidt u vanaf het eerste telefoontje;
• verzorgt de overledene met respect;
• helpt bij alle wettelijke formaliteiten;
• plant de uitvaart;
• onderhoudt contact met crematorium of begraafplaats;
• regelt rouwdrukwerk en eventuele advertenties;
• ondersteunt bij muziek, bloemen en sprekers;
• begeleidt de uitvaart op de dag zelf;
• biedt waar nodig ook nazorg.

Juist doordat u deze zorg kunt uitbesteden, ontstaat er ruimte om samen met familie en vrienden stil te staan bij het leven van uw dierbare.

Persoonlijke begeleiding maakt het verschil 

Iedere familie is anders. Sommige mensen weten precies hoe zij het afscheid willen vormgeven, terwijl anderen behoefte hebben aan advies en structuur. Daarom is persoonlijke begeleiding zo waardevol.

Bij Alting & Res Uitvaarten is er aandacht voor uw verhaal, uw vragen en uw wensen. Charlotte en Pauline Res nemen de tijd om u rustig door alle keuzes heen te begeleiden. Niet volgens een vast draaiboek, maar op een manier die past bij u en uw dierbare. Dat zorgt voor een afscheid dat persoonlijk, warm en betekenisvol is.

Veel gestelde vragen