Een overlijden thuis: een ingrijpend moment
Wanneer iemand thuis overlijdt, komt er in korte tijd veel op u af. Naast het verdriet zijn er ook praktische zaken die aandacht vragen. Veel mensen vragen zich af:
- Wat moet ik als eerste doen?
- Wie moet ik bellen?
- Hoeveel tijd heb ik?
- Mag iemand nog thuis blijven?
- Wanneer bel ik de uitvaartverzorger?
Gelukkig hoeft u niet alles direct te regelen. Er is vaak meer rust en tijd dan mensen denken. In deze gids leest u stap voor stap wat u kunt verwachten wanneer er sprake is van een overlijden thuis.
Wat doet u als iemand thuis overlijdt?
Het eerste wat belangrijk is, is vaststellen of het overlijden is ingetreden.
Is het overlijden verwacht, bijvoorbeeld na een periode van ziekte of palliatieve zorg? Dan belt u de eigen huisarts. Gebeurt het in de avond, nacht of in het weekend, dan belt u de huisartsenpost. De arts komt langs om het overlijden officieel vast te stellen (de schouw). Daarna wordt de verklaring van overlijden opgesteld. Pas daarna kan de uitvaartverzorger de verdere zorg overnemen.
Wanneer het overlijden onverwacht plaatsvindt, belt u eveneens de huisarts. In sommige situaties kan aanvullend onderzoek nodig zijn voordat een uitvaart kan worden voorbereid.
Neem vooral de tijd
Veel mensen denken dat alles direct moet gebeuren.
Dat is gelukkig niet zo.
Na het overlijden hoeft u niet meteen allerlei beslissingen te nemen. Vaak is er alle gelegenheid om rustig afscheid te nemen. Familieleden kunnen worden gebeld en ook kinderen kunnen op een rustige manier afscheid nemen wanneer dat passend voelt.
Juist deze eerste momenten worden later vaak als heel waardevol ervaren.
Wie belt u als eerste?
Na het overlijden kunt u deze volgorde aanhouden:
- De huisarts of huisartsenpost.
- De uitvaartverzorger.
- Directe familie en naasten.
- Eventueel thuiszorg of hospice als zij betrokken waren.
De uitvaartverzorger begeleidt u vervolgens bij alle vervolgstappen, zodat u niet zelf hoeft uit te zoeken wat er geregeld moet worden.
Wanneer belt u de uitvaartverzorger?
Zodra de arts het overlijden heeft vastgesteld, kunt u contact opnemen met een uitvaartondernemer.
Dat hoeft niet pas de volgende ochtend. Uitvaartbegeleiders zijn doorgaans 24 uur per dag bereikbaar.
Tijdens het eerste telefoongesprek wordt onder andere besproken:
- wanneer de verzorging plaatsvindt;
- waar de overledene wordt opgebaard;
- welke eerste wensen er zijn;
- of er een uitvaartverzekering aanwezig is;
- wanneer een persoonlijk gesprek gepland wordt.
Mag iemand thuis blijven?
Ja.
Steeds meer families kiezen ervoor om een dierbare enkele dagen thuis opgebaard te laten liggen.
Dat geeft rust en biedt familie, vrienden en kennissen de gelegenheid om in een vertrouwde omgeving afscheid te nemen.
Een thuisopbaring is tegenwoordig goed mogelijk dankzij moderne verzorgingsmethoden en speciale koelingssystemen.
Bij Alting & Res Uitvaarten wordt samen gekeken welke vorm het beste past bij de situatie en de wensen van de familie.
Wat gebeurt er tijdens de laatste verzorging?
De laatste verzorging is een bijzonder en persoonlijk moment.
De overledene wordt respectvol verzorgd, aangekleed en indien gewenst opgebaard.
Veel nabestaanden kiezen ervoor om hierbij aanwezig te zijn of zelfs mee te helpen. Dit kan helpen bij het besef dat iemand daadwerkelijk is overleden en kan een waardevolle eerste stap zijn in het rouwproces. Ook Thuisarts benoemt dat naasten hierbij betrokken kunnen worden als zij dat willen.
Hoeveel tijd heeft u om de uitvaart te regelen?
In Nederland vindt een uitvaart meestal plaats binnen zes werkdagen na het overlijden, tenzij hiervoor een wettelijke uitzondering wordt verleend. Dat geeft voldoende tijd om samen keuzes te maken over de invulling van het afscheid.
Tijdens deze dagen bespreekt u onder andere:
- begraven of cremeren;
- locatie;
- muziek;
- bloemen;
- rouwkaart;
- sprekers;
- catering;
- vervoer.
U hoeft deze keuzes niet allemaal op dezelfde dag te maken.
Wat als er al uitvaartwensen zijn vastgelegd?
Veel mensen hebben vooraf wensen opgeschreven.
Denk aan:
- een wensenboekje;
- een codicil;
- een notitie;
- een uitvaartverzekering;
- gesprekken met familie.
Deze uitvaartwensen vormen een waardevolle leidraad, maar bieden vaak ook ruimte om samen keuzes te maken die passen bij de situatie.
Kinderen betrekken bij een overlijden thuis
Wanneer een ouder, opa of oma thuis overlijdt, vragen veel ouders zich af of kinderen erbij mogen zijn.
Er bestaat geen goed of fout antwoord.
Kinderen ervaren een overlijden vaak beter wanneer zij op een rustige en eerlijke manier worden meegenomen in wat er gebeurt. Afhankelijk van hun leeftijd kunnen zij helpen met bijvoorbeeld:
- een tekening maken;
- een bloem neerleggen;
- een kaarsje aansteken;
- afscheid nemen wanneer zij daar zelf behoefte aan hebben.
Openheid helpt vaak om een overlijden beter te begrijpen.
U hoeft het niet alleen te doen
Een overlijden thuis brengt emoties én praktische vragen met zich mee.
Juist daarom is persoonlijke begeleiding zo belangrijk.
Bij Alting & Res Uitvaarten krijgt u de ruimte om afscheid te nemen op uw eigen manier. Er wordt niet alleen geholpen bij de organisatie van de uitvaart, maar ook meegedacht over wat op dat moment het beste voelt voor u en uw familie.
Wilt u meer weten over alle stappen na een overlijden? Lees dan ook onze uitgebreide gids over uitvaart regelen, waarin het volledige proces overzichtelijk wordt uitgelegd.
Bronnen
- Thuisarts – Overlijden van een naaste thuis.
- Rijksoverheid – Overlijden: wat moet ik regelen?
- Rijksoverheid – Eigen overlijden voorbereiden.
- Consumentenbond – Stappenplan uitvaart regelen.
- Uitvaart.nl – Checklist uitvaart regelen.
Veel gestelde vragen
Wat moet ik als eerste doen als iemand thuis overlijdt?
Bel eerst de huisarts of, buiten kantooruren, de huisartsenpost. De arts stelt officieel het overlijden vast. Daarna kunt u contact opnemen met de uitvaartverzorger, die u verder begeleidt.
Moet ik direct een uitvaartondernemer bellen?
Nee. Neem eerst contact op met de huisarts. Zodra het overlijden officieel is vastgesteld, kunt u de uitvaartondernemer bellen. Uitvaartverzorgers zijn doorgaans 24 uur per dag bereikbaar.
Mag iemand na een overlijden thuis blijven?
Ja. Veel families kiezen voor een thuisopbaring, zodat zij in een vertrouwde omgeving afscheid kunnen nemen. De uitvaartverzorger bespreekt samen met u of dit mogelijk en wenselijk is.
Hoeveel tijd heb ik om een uitvaart te regelen?
Een uitvaart vindt in Nederland meestal plaats binnen zes werkdagen na het overlijden. Hierdoor is er voldoende tijd om samen met de uitvaartverzorger alle wensen en praktische zaken rustig door te nemen.
Kan ik de laatste verzorging zelf doen?
Ja, als u dat wilt. Veel nabestaanden vinden het waardevol om mee te helpen bij de laatste verzorging of daarbij aanwezig te zijn. De uitvaartverzorger begeleidt dit zorgvuldig en respectvol.
Wat gebeurt er als iemand onverwacht thuis overlijdt?
Bij een onverwacht overlijden komt altijd een arts om de situatie te beoordelen. In sommige gevallen kan aanvullend onderzoek nodig zijn voordat de uitvaart verder kan worden voorbereid.
Mogen kinderen afscheid nemen van iemand die thuis is overleden?
Ja. Kinderen kunnen vaak op een rustige en passende manier afscheid nemen. Door eerlijk uit te leggen wat er is gebeurd en hen de keuze te geven, helpt u hen het overlijden beter te begrijpen.
Heb ik een uitvaartverzekering nodig?
Nee. Ook zonder uitvaartverzekering kunt u een uitvaart laten verzorgen. De kosten worden dan rechtstreeks door de nabestaanden betaald. De uitvaartverzorger kan u hierover adviseren.
Kan ik zelf kiezen welke uitvaartverzorger ik inschakel?
Ja. Ook als de overledene een uitvaartverzekering had, bent u in de meeste gevallen vrij om zelf een uitvaartondernemer te kiezen.
Waar vind ik een compleet overzicht van alles wat geregeld moet worden?